Schoenen wassen: zo krijg je je schoenen weer schoon

Schone schoenen zien er niet alleen beter uit, ze ruiken ook prettiger en gaan vaak langer mee. Of het nu gaat om sneakers voor het dagelijks leven, trailrunningschoenen of regenlaarzen: met de juiste aanpak kun je vuil, modder en geurtjes verwijderen zonder het materiaal of de pasvorm aan te tasten. In dit artikel lees je welke schoenen in de wasmachine gewassen mogen worden, wanneer handwas de betere keuze is en waar je op moet letten tijdens het drogen en onderhouden van de schoenen.

Snelle check: mogen mijn schoenen in de wasmachine?

Of je schoenen in de wasmachine kunt wassen , hangt vooral af van het materiaal, de constructie en de aanwijzingen van de fabrikant. Over het algemeen geldt: robuuste schoenen van textiel of mesh kunnen soms in de machine worden gewassen. Gevoelige materialen zoals leer, suède, membranen, sterk verlijmde constructies of schoenen met een geavanceerde demping kun je beter met de hand schoonmaken.

Controleer voor het wassen altijd het waslabel of de onderhoudsconstructies van de fabrikant. Als deze gegevens ontbreken, is handwas de veiligste keuze. Daarmee bescherm je het materiaal, de lijmverbindingen, de demping en de pasvorm. Onderstaande tabel geeft een handig overzicht:

Schoentype / Bovenmateriaal	Wasmachine?	Aanbevolen alternatief
Glad leer	Nee	Met een vochtige doek afnemen, eventueel een leerreiniger gebruiken en daarna behandelen met een leercrème, wax en impregneermiddel.
Suède en nubuckleer	Nee	Droog vuil verwijderen met een suèdeborstel, vlekken behandelen met een speciale reiniger en na het drogen opnieuw opborstelen en impregneren.
Robuust textiel en mesh	Gedeeltelijk, alleen als de fabrikant dit toestaat	Met de hand reinigen met lauw water, een zachte borstel en een mild reinigingsmiddel.
Gevoelig mesh	Liever niet	Voorzichtig met de hand reinigen om de structuur van het materiaal te behouden.
Schoenen met membraan	Alleen als de fabrikant dit expliciet toestaat	Met de hand wassen met een geschikt reinigingsmiddel. Daarna opnieuw impregneren volgens de voorschriften van de fabrikant en afhankelijk van het materiaal.
Synthetische en gecoate materialen	Alleen als de fabrikant dit toestaat	Met lauwwarm water, een zachte borstel en een mild reinigingsmiddel met de hand schoonmaken.
Rubber, EVA en kunststof	Zelden nodig	Reinigen met water en milde zeep en vervolgens goed laten drogen.
Schoenen met gevoelige demping	Liever niet	Met de hand reinigen, zodat de demping, de verlijming en de pasvorm behouden blijven.

Tip: wandelschoenen vragen om een andere aanpak dan gewone sneakers.

Voor iedere schoonmaakbeurt is het slim om eerst een kleine controle uit te voeren: zijn naden, lijmverbindingen en zolen nog intact? Loslatende naden, beschadigde lijm of scheurtjes kunnen door water en beweging erger worden. In dat geval kun je de schoenen beter eerst laten repareren of ze voorzichtig met de hand schoonmaken.

Schoenen in de wasmachine wassen: een stap-voor-staphandleiding

Zijn je sneakers, sportschoenen of gymschoenen geschikt voor in de wasmachine? Ga dan voorzichtig te werk. Zo verklein je de kans op schade aan het materiaal, de zolen of de wasmachine. Onderstaande stap-voor-staphandleiding laat je zien waar je op moet letten:

1. Het ergste vuil verwijderen

Voordat je schoenen de machine ingaan, is een goede voorbereiding belangrijk. Zo voorkom je dat vuil zich in de machine verspreidt en worden je schoenen gelijkmatiger schoon. Let daarbij op onderstaande punten:

• aarde, zand en kleine steentjes uit de schoenen kloppen
• het ergste vuil verwijderen
• de zolen afnemen met een vochtige doek
• klittenbandsluitingen dichtmaken

2. Veters en inlegzolen eruit halen

Haal vóór het wassen de veters en inlegzolen uit je schoenen. Zo worden de schoenen gelijkmatiger schoon en kunnen de verschillende onderdelen daarna sneller drogen. De veters kunnen apart in een waszakje meegewassen worden. Inlegzolen was je beter met de hand, omdat ze in de machine kunnen vervormen of hun dempende werking kunnen verliezen.

3. Vlekken voorbehandelen

Sterk vervuilde plekken kun je vooraf met wat water en een zachte borstel eraf halen. Bij hardnekkige vlekken kun je een mild wasmiddel of een milde zeep gebruiken. Wrijf niet te hard, zodat het bovenmateriaal niet beschadigd raakt.

4. Schoenen in een waszak stoppen

Doe je schoenen daarna in een waszak, wasnet of een oude kussensloop. Daarmee voorkom je dat ze hard tegen de trommel slaan. Stop daarnaast een paar oude handdoeken in de machine. Die vangen schokken op en beschermen zowel de schoenen als de wasmachine. Was bij voorkeur slechts één paar schoenen per wasbeurt. Zo worden de schoenen gelijkmatiger schoon en bescherm je het materiaal èn je trommel.

5. Kies het juiste wasprogramma

Voor sneakers en sportschoenen kies je het liefst een zo voorzichtig mogelijk programma. Geschikt zijn meestal:

• fijne was
• kreukherstellend
• sportprogramma
• kort programma met lage temperatuur

Belangrijk: was je schoenen koud of op maximaal 30 °C. Hogere temperaturen kunnen lijm, demping en materialen beschadigen.

6. Laag toerental instellen

Op welk toerental moet je schoenen wassen? Kies het beste een lage snelheid of schakel centrifugeren helemaal uit. 600 tot 800 toeren per minuut is meestal voldoende. Nog beter voor de schoenen is helemaal niet centrifugeren. Hoewel schoenen veel water opnemen, kan een hoge centrifugesnelheid de vorm veranderen of lijmverbindingen verzwakken.

7. Gebruik een mild wasmiddel

Gebruik slechts een kleine hoeveelheid mild vloeibaar wasmiddel. Waspoeder kan resten achterlaten die zichtbaar worden als lichte vlekken. Wasverzachter kun je beter vermijden, omdat deze materialen en demping kan aantasten. Voor functionele schoenen met een membraan of waterafstotende eigenschappen kun je een geschikt technisch wasmiddel gebruiken. Houd daarbij altijd rekening met de onderhoudsinstructies van de schoenen en gebruik niet teveel wasmiddel.

8. Schoenen op de juiste manier laten drogen

Laat je schoenen na het wassen langzaam aan de lucht drogen. Vul ze met keukenpapier of een schone doek zodat ze hun vorm behouden en vocht beter wordt opgenomen. Krantenpapier werkt ook, maar kan afgeven op lichte materialen. Vervang het papier regelmatig totdat de schoenen volledig droog zijn.

Belangrijk: schoenen horen niet in de droger en ook niet direct op de verwarming. Te veel warmte kan lijm losmaken, zolen vervormen en materialen uitdrogen.

9. Nabehandeling en impregneren

Na het schoonmaken is het slim om de beschermlaag van je schoenen te vernieuwen. Een geschikt impregneermiddel helpt water en vuil beter af te stoten en ondersteunt de werking van het bovenmateriaal.

Schoenen met de hand schoonmaken: beschermend voor je schoenen

Niet alle schoenen mogen in de wasmachine. Vaak is een grondige handwas meer dan voldoende en bovendien meestal de veiligste optie. Vooral bij gevoelige materialen, zoals leer, sportschoenen met demping of schoenen waarvan je niet zeker weet hoe ze gereinigd moeten worden. Zo pak je het aan:

• Voorbereiden: klop grof vuil van de schoenen af en verwijder aarde, zand en kleine steentjes met een borstel. Haal vervolgens de veters en inlegzolen uit de schoenen.
• Reinigingsmiddel maken: meng lauwwarm water met een beetje milde zeep of vloeibaar wasmiddel. Voor functionele schoenen kun je het beste een geschikte technisch reinigingsmiddel gebruiken. Bij sterk vervuilde zolen kan een klein beetje afwasmiddel helpen, maar gebruik dit met mate.
• De zolen schoonmaken: het profiel kun je met een iets stevigere borstel schoonmaken. Let erop dat je ook vastzittende steentjes uit het profiel haalt.
• Het bovenmateriaal schoonmaken: maak het bovenmateriaal schoon met een spons, doek of zachte borstel. Ga voorzichtig te werk en behandel vlekken alleen plaatselijk. Test een reinigingsmiddel altijd eerst op een onopvallende plek om te controleren of het materiaal niet verkleurt of beschadigt.
• De binnenkant schoonmaken: maak de voering schoon met een vochtige doek en een beetje mild reinigingsmiddel. Maak de inlegzolen apart met de hand schoon en spoel ze goed uit.
• Naspoelen: verwijder zeepresten met schoon water. Achterblijvende resten kunnen het materiaal verharden of nare geurtjes veroorzaken.
• Drogen en vorm behouden: dep overtollig water voorzichtig weg met een doek. Niet uitwringen. Vul de schoenen losjes met keukenpapier of een schone doek en laat ze langzaam aan de lucht drogen.

Belangrijk: bij leren schoenen is het schoonmaken met de hand een must. Glad leer maak je schoon met een vochtige doek en behandel je daarna met een geschikt onderhoudsproduct voor leer. Suède en nubuckleer reinig je het best droog met een speciale borstel en fris je na het drogen weer op.

Veelvoorkomende problemen oplossen: nare geurtjes, zoutkringen en verkleuringen voorkomen

Soms blijven er ondanks een grondige schoonmaakbeurt onaangename geurtjes, hardnekkige vlekken of lichte randen achter. Gelukkig kun je veel van deze problemen oplossen zonder het materiaal onnodig te belasten. Een handig overzicht:

• Geurtjes neutraliseren: haal de inlegzolen uit de schoenen, reinig ze apart en laat ze volledig drogen. De schoenen zelf moet je goed laten luchten. Bij lichte geurtjes kan het helpen om een beetje soda of bakpoeder in de schoenen te strooien en dit de volgende dag uit te kloppen of uit te zuigen. Voor sportschoenen zijn speciale geurverwijderaars soms ook een goede optie. Bij schoenen met een membraan moet je van tevoren controleren of het middel geschikt is voor het materiaal.
• Zout- en modderranden verwijderen: zoutresten moet je zo snel mogelijk met een vochtige doek wegvegen. Voor schoenen van textiel en synthetisch materiaal kun je lauw water met een beetje mild schoonmaakmiddel gebruiken. Spoel de schoenen daarna af met schoon water, zodat er geen resten achterblijven. Voor leren schoenen gebruik je beter een speciale leerreiniger en verzorg je het materiaal nadien met een passend onderhoudsproduct voor leer.
• Voorkom verkleuringen: wordt het materiaal na het reinigen lichter, vlekkerig of juist donkerder? Dan was het reinigingsmiddel waarschijnlijk te agressief of te sterk gedoseerd. Gebruik voortaan mildere producten, minder reinigingsmiddel en test nieuwe middelen altijd eerst op een verborgen plek.

Tip voor witte sneakers: witte sneakers maak je het best schoon met de hand en een mild reinigingsmiddel. Hardnekkige grijze aanslag kun je voorzichtig behandelen met een pasta van soda. Test het echter eerst op een onopvallende plek, spoel het grondig af en laat de schoenen niet in direct zonlicht drogen, zodat het materiaal niet vergeelt.

Conclusie: schoenen wassen

Schoenen wassen hoeft helemaal niet moeilijk te zijn, zolang je weet met welk materiaal je te maken hebt. Sneakers, sportschoenen en stoffen schoenen kunnen vaak probleemloos in de wasmachine worden gewassen. Belangrijk daarbij zijn een mild wasprogramma, maximaal 30 °C, weinig wasmiddel, een waszak en een laag toerental. Leren schoenen, wandelschoenen, klimschoenen en gevoelige sportschoenen kun je beter niet in de wasmachine wassen. In dit geval is met de hand wassen de betere keuze. Zo blijven je schoenen langer in vorm en zijn ze weer klaar voor dagelijks gebruik, trainingen en het volgende avontuur.

Veelgestelde vragen over het wassen van schoenen