Slaapmatten: men moet zijn bed maken zoals men slapen wil

Bergvriend Gastautor

Inhoudsopgave

Het aloude spreekwoord „men moet zijn bed maken zoals men slapen wil” kan misschien wat afgezaagd zijn, maar iedereen die graag buiten op pad is, kan er waarschijnlijk over meepraten hoe sterk slaap en slaapcomfort het eigen welzijn en de prestaties op een tocht mee beïnvloeden. Als je je van je ene zij op je andere rolt en je door je slaapmat heen elke steen voelt of als zelfs je achterste ’s nachts bevriest, dan is de pret snel voorbij en brengt zelfs de mooiste kampeerplek de stemming er maar in beperkte mate weer in.

Er is bijna niets erger dan op een tocht vast te stellen dat je mat oncomfortabel is of niet voldoende is geïsoleerd. In de zomer is dat misschien nog wel draaglijk, maar bij een bivak in de winter is het alleen nog maar energieslopend en onaangenaam. Dat dit snel gevaarlijk kan worden voor je gezondheid, hoeft hier eigenlijk niet extra te worden vermeld.

Maar hoe kies je nu de juiste slaapmat? Bestaat er een mat die alles kan?

R-waarde als eerste aanknopingspunt

Het eerste wat je moet doen, is jezelf een paar essentiële vragen stellen: Bij welke temperaturen ga ik op pad? Hoe moet de mat worden vervoerd en hoeveel slaapcomfort heb ik nodig?

Al deze factoren hebben een beslissende invloed op de keuze van de geschikte slaapmat. Wat het temperatuurbreik betreft, bestaat er een waarde die het mogelijk maakt om verschillende matten relatief eenvoudig met elkaar te vergelijken. Dat is de zogenaamde „R-waarde”.De R-waarde geeft de warmteweerstand van een materiaal aan. Eenvoudiger gezegd: hoe goed een mat isoleert tegen kou van onderaf. Bij slaapmatten geeft de waarde steeds de waarde voor de hele mat aan. Buitenmateriaal en vulling worden dus als geheel gezien bij de meting. Hoe hoger de R-waarde ligt, hoe beter de gekozen slaapmat isoleert. Let wel, de meting wordt uitgevoerd onder laboratoriumomstandigheden en is gebaseerd op een persoon met een gemiddelde gevoeligheid voor kou. Voor iemand die het snel koud heeft, zal het anders aanvoelen dan voor iemand die bijna nooit bevriest. Daarom moet je de R-waarde alleen zien als richtlijn voor de keuze van de mat.

Voor een rustgevende slaap

Verder moet je nadenken over de manier waarop de mat moet worden vervoerd. Als je weinig ruimte hebt in je rugzak en de focus op een laag gewicht ligt, dan kies je voor andere matten dan wanneer je bijvoorbeeld op tocht bent met de fiets, de kano of een slee en veel meer plaats hebt voor bagage.

En dan speelt nog het persoonlijke en zeer subjectieve slaapcomfort een rol. Als je eerder snel tevreden bent en graag zonder veel bagage reist, dan kies je voor een zeer lichte en vrij dunne mat. Sommigen nemen op een tocht slechts een zeer korte en smalle mat met een lengte van 120 cm mee, die vooral het bovenlichaam beschermt. De benen liggen tijdens het slapen dan op de rugzak of op kledingstukken.

Als je altijd op je zij slaapt, ’s nachts heen en weer rolt, en je je zonder voldoende slaapcomfort op tocht steeds geradbraakt voelt, is een dikkere mat met een dikte van 5 tot 6 cm aan te raden. Hierbij drukt het heupbeen niet tot op de grond en voel je niet elke kiezelsteen onder de mat.

Laat je in de winter niet vangen door de kou – en in de zomer ook niet

Tochten bij zeer koude temperaturen verdienen extra aandacht. Sommige met lucht gevulde matten worden meestal opgeblazen met de mond of er wordt, zoals vaak bij zelfopblazende matten, met de mond voor extra lucht in de mat gezorgd. Bij zeer koude temperaturen kan dit er echter toe leiden dat er door de adem condens in de mat terechtkomt, die dan bevriest. De isolerende werking neemt dan snel aanzienlijk af. Daarom worden in de winter vaak ongevoeligere, klassieke slaapmatten gebruikt of ook met dons of synthetische vezels gevulde matten, die bijvoorbeeld met behulp van een geïntegreerde handpomp of pompzak worden gevuld.

Ook de combinatie van een klassieke slaapmat en een zelfopblazende mat heeft zich op wintertochten al bewezen. Deze combinatie biedt bescherming tegen de kou en een goed slaapcomfort. In Scandinavië zie je in de winter ook steeds weer rendierhuiden aan rugzakken hangen, maar enerzijds zijn deze wat zwaarder en verliezen ze haren, en anderzijds hebben wij ze niet in ons assortiment. Helaas ook niet in de nabije toekomst 😉

In de zomer is het eveneens aan te raden om de mat niet met de mond op te blazen, maar met een pomp of een pompzak. Door de adem kunnen er in de mat immers algen ontstaan, die de mat en zijn isolerend vermogen beschadigen.

Wat voor matten zijn er eigenlijk en wanneer worden ze gebruikt?

Schuimmatten

Therm-a-Rest – Z-Lite – Slaapmat

zoals de Therm-a-Rest Z-Lite

R-waarde: 1,5 / dikte: 4 mm / gewicht: 390 g

Schuimmatten zijn de klassiekers bij uitstek. Ze zijn betrouwbaar en ongevoelig. Zelfs als je met stijgijzers aan op zo’n mat zou gaan staan, is dat geen enkel probleem. Kwaliteitsvolle slaapmatten bestaan uit gesloten celschuim zoals Evazote. Dit materiaal is zeer ongevoelig, gaat lang mee, wordt ook bij langdurige belasting niet platgedrukt en isoleert zeer goed. Het is daarnaast verkrijgbaar in verschillende diktes.

Ideaal voor winterse tochten; wanneer je een zeer stevige en ongevoelige mat nodig hebt; in geval van nood ook zeer veelzijdig te gebruiken, bijvoorbeeld om er inlegzolen voor in je schoenen of voering voor je rugzak uit te snijden.

Therm-a-Rest – ProLite Plus – Slaapmat

Zelfopblazende matten

zoals de Therm-a-Rest ProLite Plus

R-waarde: 3,8 / dikte 3,8 cm / gewicht: 680 g

Zelfopblazende matten zijn tegenwoordig verkrijgbaar bij talrijke fabrikanten, in nog talrijkere varianten. Wereldwijd aanwezig, uitvinder en synoniem voor dit soort matten is het bedrijf Therm-a rest. Deze matten bestaan uit een luchtdicht buitenmateriaal dat om een kern van open celschuim is gespannen. Als je het ventiel opent, vult de mat zich met lucht. Daarna sluit je het ventiel weer, en klaar.

De term zelfopblazend (vaak ook „zelfopblaasbaar”) moet met de nodige voorzichtigheid worden geïnterpreteerd, want eigenlijk moet je bij al deze matten nog met je mond bijblazen om echt comfortabel te liggen. Toch neemt de techniek van zelfopblazende matten al een groot deel van het vervelende manuele opblazen weg.

Om de mat te vervoeren, druk je met een open ventiel de lucht uit de mat en sluit je daarna het ventiel. Zo krijg je makkelijk en betrouwbaar een redelijk klein verpakte mat, al naargelang de variant.

Ideaal voor trektochten; goede verhouding tussen warmte en comfort; afhankelijk van model vrij stevig; eenvoudig te herstellen: plakker en Seam Grip erop, en klaar.

Moderne luchtbedden

zoals de Therm-a-Rest Neo-Air Xlite

R-waarde: 3,2 / dikte: 6,3 cm / gewicht: 350 g

Sinds een paar jaar verovert dit soort luchtbedden de markt. Met de eenvoudige originele versie, zoals je ze kent van bij het zwembad, hebben deze matten echter alleen nog het basisprincipe gemeen: een luchtdichte hoes wordt opgeblazen tot een luchtbed met meerdere kamers.

Bij deze nieuwe soort matten zijn extreem lichte en stevige materialen gebruikt. Afhankelijk van de constructie hebben deze matten verschillend geordende kamers, waardoor de volledige mat tegelijkertijd stabiliteit en ondersteuning biedt. Warmtereflecterend materiaal sluit de lucht in en voorkomt zo warmteverlies.Ideaal wanneer een licht gewicht en een kleine pakmaat belangrijk zijn; dankzij de dikte zeer comfortabel; iets gevoeliger en door sommige mensen ervaren als iets minder geruisloos; eenvoudig te herstellen: plakker erop en klaar.

Exped – DownMat 7 – Met dons gevulde slaapmat

Gevulde matten

zoals de Exped DownMat 7 

R-waarde: 4,9 / dikte: 7 cm / gewicht: 860 g

Net als bij de “normale” luchtbedden hebben deze matten luchtdicht buitenmateriaal en luchtkamers. Deze kamers zijn daarnaast gevuld met dons of synthetische vezels voor meer warmte. De matten zijn zeer licht in verhouding tot hun warmtevermogen en kunnen extreem klein worden opgeborgen.

Ideaal voor trektochten met comfort; zeer geschikt voor winterse tochten (geïntegreerde pomp of opbergzak voor het opblazen); zeer goede isolerende eigenschappen.

Accessoires

Zoals bij bijna alle categorieën zijn er natuurlijk ook bij de slaapmatten een aantal accessoires, die, afhankelijk van voorkeur en aanleg, meer of minder nuttig zijn, maar die we hier niet onvermeld mogen laten.Zo zijn er de zeer belangrijke reparatieset, de hierboven al genoemde pomp voor het droog opblazen en de eveneens al genoemde opberg-/pompzak. Verder zijn er nog wat leuke accessoires zoals stoffen overtrekken voor een thuisgevoel of de Navajo Sheet van Vaude, die bij aan elkaar gekoppelde slaapzakken voor de geschikte onderlaag zorgt.

Deel dit bericht met andere bergvrienden

Share on facebook
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on twitter

Ontdek de relevante producten in de Bergfreunde Shop

Bergvriend Gastautor

Bergvriend Gastautor

Nog geen reacties

Geef een antwoord

Your email address will not be published. Required fields are marked *.
The comment will be unlocked after moderation.

Dit zou je ook kunnen interesseren

Vorige
Volgende

Ontdek de relevante producten in de Bergfreunde Shop

Dit zou je ook kunnen interesseren

Bergvriendin Franzi

Frag die Bergfreunde

Wir sind Mo. – Fr. 10:00 – 17:00 Uhr für Dich da!

Bergvriendin Franzi

Vraag het aan de bergvrienden

Van ma-vr 10:00-17:00 uur staan we voor je klaar!