Inhoudsopgave

Bergfreunde-luchtdrukcalculator

Velen kennen het: je wandelt de helde dag in de bergen of rijdt met de mountainbike op uitdagende trails en op het einde van de dag weet je precies hoeveel kilometer je hebt afgelegd, maar niet hoeveel hoogtemeters je hebt overwonnen. De laatste jaren hebben producenten van outdoorhardware hierop gereageerd en geschikte hoogtemeters ingebouwd in horloges, fietscomputers en gps-apparaten, die normaal gesproken meteen de afgelegde hoogtemeters bij het stijgen en dalen samentellen.

Er zijn daarbij twee basistypen van hoogtemeting: de barometrische en de gps-gestuurde hoogtemeting. We nemen beide methoden onder de loep en verklappen je ook de voor- en nadelen ervan!

Barometrische hoogtemeting

Barometrische hoogtemeter

De basis van deze methode is de luchtdruk. Deze wordt bepaald met behulp van een barometer, om zo de hoogte te kunnen afleiden. De luchtdruk daalt daarbij normaal gesproken naarmate de hoogte toeneemt. Hoe sterk deze daalt, kun je met onze calculator voor hoogte-afhankelijke condities berekenen.

Een voordeel van dit type meting is de nauwkeurigheid bij stabiel weer en een constante temperatuur. In die omstandigheden is de foutmarge van de meting kleiner dan bij een meting met gps. Het nadeel van deze methode is daarentegen dat je een referentiepunt nodig hebt: een punt met een bekende hoogte boven het zeeniveau, waar je de luchtdruk meet. Voor deze noodzakelijke kalibratie vooraf zijn zowel berghutten als -passen geschikt, waarvan de werkelijke hoogte is aangegeven in het beschikbare kaartmateriaal. Als je je barometer op dergelijke plekken af en toe bijstelt, zijn de gegevens tot op enkele meters nauwkeurig.

Gps-gebaseerde hoogtemeting

Zoals de naam al zegt, werkt deze methode via het Amerikaanse global positioning system (gps). De exacte positie van het apparaat wordt bepaald op basis van de signalen van verschillende satellieten in de banen rond de aarde. Om een indicatie van de huidige hoogte te krijgen, heeft de ontvanger echter het signaal van ten minste vier satellieten nodig. De nauwkeurigheid van deze geodetische driehoeksmeting van de eigen positie is bovendien ook sterk afhankelijk van de kwaliteit van het signaal. Wanneer er veel satellieten beschikbaar zijn, krijg je een goede weergave, omdat de ontvanger zo de beste en sterkste signalen kan selecteren. Als er echter maar net vier satellieten worden ontvangen, is het mogelijk dat de indicatie van positie en hoogte zeer sterk afwijkt van de werkelijke waarden.

Dit komt doordat het gps-signaal zich fysisch vergelijkbaar met licht gedraagt. Wolken verzwakken het signaal en diepe ravijnen kunnen de ontvanger zelfs volledig isoleren. Ook een dicht bos kan het signaal verzwakken. Daarnaast kan het signaal ook op wanden worden weerkaatst. Zulke invloeden beïnvloeden het resultaat van de positie- en hoogtebepaling zo sterk, dat er verschillende looptijden van de signaalzender naar de ontvanger ontstaan en er onder bepaalde omstandigheden zelfs een afwijking tot 100 meter op de positiebepaling kan zitten.

Welke apparaten zijn dan beter?

Dat hangt naar onze mening helemaal af van het beoogde gebruik ervan. We stellen hieronder enkele gebruiksdoelen voor, met de daarbij passende methode.

Je wilt weten hoeveel hoogtemeters je tijdens een dagwandeling of een uitstap met de mountainbike overwint:

Hier wordt zonder twijfel de barometrische methode aanbevolen. Je apparaat meet in bepaalde tijdsintervallen de luchtdruk en bepaalt zo de hoogteverschillen en telt deze op. Bij enigszins constant weer is de luchtdruk een betrouwbare bron voor hoogteberekeningen en zeer geschikt om de hoogtemeters bij elkaar op te tellen. De werkelijke hoogte is bij deze tochten meestal niet het belangrijkste, en daarom hoeft het apparaat ook niet noodzakelijk voor het begin van de tocht worden gekalibreerd.

Je maakt dagtochten met grote hoogteverschillen (duizend meter of meer) en wilt weten op welke hoogte je momenteel bent:

Voor dergelijke activiteiten raden we eerder een gps-gebaseerd apparaat aan. Deze bepalen de hoogte soms dan wel met een fout van 20-25 meter, maar de positie wordt steeds opnieuw berekend, waardoor de fout in de meeste gevallen in evenwicht wordt gebracht. Bij een barometrische meting kan het zijn dat het apparaat na de eerste dag met 20 meter fout is gekalibreerd en dan is elke volgende meting ook met 20 meter fout gekalibreerd. Als je dan geen bekende positie hebt, waarop je het apparaat opnieuw kunt kalibreren, zal de fout blijven en kan ze zich zelfs nog vergroten. Zo is de meting al snel minder nauwkeurig dan met gps.

Je bent op een avontuur waarbij weers- en de temperatuursveranderingen een belangrijke rol spelen:

Zoals al vermeld, hebben weer en temperatuur een grote invloed op de luchtdruk. Als de luchtdruk door natuurlijke invloeden fluctueert, is het aan te raden om op een gps te vertrouwen. Er zijn echter ook apparaten met een geïntegreerde onweerswaarschuwing: wanneer de luchtdruk snel daalt, betekent dat meestal dat een lagedrukgebied nadert, wat vaak slecht weer met zich meebrengt. Sommige apparaten waarschuwen hiervoor. Bovendien geeft een barometer de ervaren bergbeklimmer een betrouwbare weergave van de verwachte ontwikkeling van het weer.

Samengevat kunnen we dus zeggen dat de barometrische hoogtemeting steeds interessant is wanneer je het hoogteverloop van een tocht wilt weten. De schommelingen zijn kleiner en de nauwkeurigheid is beter. Om nauwkeurige informatie te verkrijgen, zou je het apparaat echter indien mogelijk voor elke tocht moeten kalibreren. Bij lange tochten is het aan te raden het apparaat tussendoor af te stellen op hoogte-informatie op hutten of kaarten.

Als je daarentegen meer geïnteresseerd bent in de absolute hoogte, is een gps de beste keuze. Deze apparaten moeten bovendien niet worden gekalibreerd, maar kunnen in zeer afgelegen, geïsoleerde (berg)gebieden toch meetfouten produceren. Apparaten met een combinatie van gps- en GLONASS-ontvangst bieden hier vaak een oplossing. De Russische tegenhanger van de Amerikaanse satellietnavigatie, die strikt genomen NAVSTAR heet, helpt vooral in Euraziatische en Aziatische gebieden om de lacunes in het satellietnetwerk op te vullen.

Andere gps-apparaten combineren dan weer de voordelen van de verschillende methodes, doordat ze de hoogte barometrisch berekenen, maar deze steeds vergelijken met de gegevens van de gps.

Deel dit bericht met andere bergvrienden

Share on facebook
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on twitter

Ontdek de relevante producten in de Bergfreunde Shop

Bergvriend Jörn

Bergvriend Jörn

Nog geen reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Dit zou je ook kunnen interesseren

Vorige
Volgende

Ontdek de relevante producten in de Bergfreunde Shop

Dit zou je ook kunnen interesseren

Bergvriendin Franzi

Frag die Bergfreunde

Wir sind Mo. – Fr. 10:00 – 17:00 Uhr für Dich da!

Bergvriendin Franzi

Vraag het aan de bergvrienden

Van ma-vr 10:00-17:00 uur staan we voor je klaar!