Hotel Europa – Waar is wildkamperen toegestaan?

Inhoudsopgave

Gewoon met de tent op pad gaan en daar waar het mooi is je kamp opslaan … Dat zou leuk zijn, maar het is niet zo eenvoudig als het lijkt. In veel Europese landen is wildkamperen verboden of onderworpen aan strenge regels. Maar aangezien er geen uniforme regelgeving is in Europa, loop je al snel het risico om in de problemen te komen met de lokale politie of boswachters. Daarom nemen we hier enkele Europese landen onder de loep en geven we je een paar tips over hoe het wildkamperen in de verschillende landen is geregeld.

Soms is de juridische situatie echter zeer ondoorzichtig en heb je zonder een opleiding in de rechten nauwelijks de kans om het overzicht te behouden. Bovendien gelden in sommige landen ook nog eens verschillende regels per gemeente of regio.

Dus in extreme gevallen is wat overduidelijk is toegestaan toch ook absoluut verboden en vice versa. Onze lijst is daarom zeker niet volledig. Als je dus geen zin hebt om je vakantiebudget aan fikse boetes te verspillen of om voor een nacht te worden opgesloten in een cel, informeer je je het beste voor vertrek over de exacte voorschriften in het gebied.

Kamperen of bivakkeren?

Wildcampen in Europa
Bivakkeren bevindt zich vaak in een grijze zone.

Dit is een belangrijke vraag, want hierin ligt vaak een groot verschil. In Duitsland is het bijvoorbeeld verboden om een tent voor een nacht op te stellen in een veld, bos of wei. Een (nood)bivak maken (dus alleen met slaapzak, slaapmat en eventueel een tarp overnachten) is er daarentegen niet uitdrukkelijk per wet geregeld. Zo bevind je je in een juridisch grijs gebied, dat bivakkeren noch toelaat, noch verbiedt. Maar alleen het bivakkeren, niet het kamperen!

De beloofde landen: hier is wildkamperen toegestaan

Yes, ze zijn er nog steeds: landen waar wildkamperen in principe is toegestaan. Maar ook hier zijn er uitzonderingen op de regel. Het is dus ook voor deze landen belangrijk om je voor je reis uitvoerig te informeren over de bijzonderheden.

Estland, Letland, Litouwen

In de Baltische staten is wildkamperen toegestaan. Buiten nationale parken, natuurreservaten en privédomeinen mag je dus je tent opzetten. Er zijn wel enkele regels waaraan je je moet houden. Zo is lawaai taboe, want de rijke dierenwereld mag niet worden gestoord.

Je moet er ook op letten dat je de natuur niet schaadt. Hoewel wildkamperen in het algemeen in alle Baltische staten is toegestaan, kunnen er regionale of tijdelijke beperkingen gelden. Het is ook niet toegestaan om te kamperen of te bivakkeren in nationale parken en natuurreservaten.

Finland, Noorwegen, Zweden

Scandinavië is waarschijnlijk het paradijs voor wildkampeerders. Door het ‘Allemansrecht’ is bivakkeren en kamperen er toegestaan. Dit geldt in principe ook op privégrond, maar niet op landbouwgrond. Ook moet je erop letten dat je de tent niet in de buurt van dorpen of huizen opzet. Op privégrond is het bijvoorbeeld in Noorwegen toegestaan om een tent voor maximaal twee dagen op te stellen op een afstand van minimaal 150 meter van bewoonde huizen.

In natuurreservaten en nationale parken kunnen echter strengere regels gelden. In alle gebieden die onder het Allemansrecht vallen, is kamperen voor maximaal twee nachten toegestaan. Hier geldt natuurlijk zoals overal: maak niets kapot en neem je vuilnis weer mee. Meer informatie vind je hier: Finland, Noorwegen, Zweden.

Schotland

In Groot-Brittannië is er geen uniforme regeling voor wildkamperen. Engeland, Wales en Schotland hebben heel verschillende wetten. Wildkamperen is alleen in Schotland echt toegestaan. Daar wordt het wenselijke gedrag in de vrije natuur bepaald door de Scottish outdoor access code. Dit is een soort verbindende gedragscode met alle belangrijke do’s en don’ts. Uiteraard zijn er ook hier plaatsen, zoals natuurreservaten of privégronden, die onder aparte regelingen vallen, maar buiten deze gebieden is het kamperen en bivakkeren voor één nacht toegelaten.

Ja, nee, misschien: hier wordt wildkamperen gedeeltelijk getolereerd

Wildcampen in Europa
Het kan zo mooi zijn…

In landen als Duitsland of Frankrijk is wildkamperen eigenlijk verboden en kun je in theorie een boete krijgen. Toch zijn er deels manieren om deze verboden legaal (!) te omzeilen.

Denemarken

Ook hier is wildkamperen in de eerste plaats verboden. Met name in toeristische gebieden wordt hierop gecontroleerd en zijn geldboetes mogelijk. Maar er zijn ook plaatsen waar kamperen buiten campings zonder problemen mogelijk is. In Denemarken zijn er talloze bossen waar legaal mag worden gekampeerd. Het is wel belangrijk dat je je houdt aan de regels die daar gelden. Hier is een korte samenvatting:

  • Je mag slechts één nacht op dezelfde plaats blijven
  • Er mogen maximaal twee kleine tenten (max. 3 personen per tent) op dezelfde plaats worden opgezet
  • De tenten moeten uit het zicht van huizen, straten enz. worden opgezet.
  • Als er al een open vuur wordt gemaakt, mag dat alleen op de daarvoor voorziene vuurplaatsen.
  • Vanwege het gevaar voor bosbranden zijn alleen zeer veilige stormkookstellen toegestaan. Bepaalde gebieden kunnen ook worden afgesloten bij een hoog risico op bosbrand.

Verder heeft Denemarken aangeduide kampeerplaatsen in de natuur, die (soms) voorzien zijn van stromend water, een eenvoudige toilet of bv. ook vuurplaatsen. Deze kaart toont je waar deze zich bevinden (alleen in het Deens). Meer informatie over dit onderwerp vind je ook op de website van het Deense Natuuragentschap (helaas ook alleen in het Deens). Hier vind je bovendien een link naar de lijst/kaart met de vrijgegeven bosgebieden.

België en Nederland

In België en Nederland is de situatie van het wildkamperen vergelijkbaar met die in Denemarken. Ook hier mag je niet zomaar ergens je tent opzetten en kun je een boete krijgen wanneer je dat wel doet. Toch is er in delen van Nederland en België een legale manier om je tent in de natuur op te zetten: het paalkamperen.

Bij dit woord zou je misschien denken dat je je tent op palen moet zetten, maar dat is niet het geval. Het woord zegt meer iets over de kampeerplaatsen zelf. Overal waar kamperen buiten de commerciële campings is toegestaan, staat namelijk een paal met een bordje dat dit aangeeft. Binnen een straal van ca. 10 meter rond deze paal mag worden gekampeerd. Daarnaast zijn er nog een paar belangrijke regels, die we hier kort opsommen:

  • Het verblijf mag niet langer dan drie dagen of 72 uur duren. Op sommige plaatsen mag je maar één nacht kamperen.
  • Er mogen maximaal drie kleine tenten tegelijk staan.
  • Afval moet worden meegenomen.
  • Een open vuur maken is verboden. Gaskookstellen zijn wel toegestaan.

Bovenstaande regels zijn algemene basisregels. Welke specifieke regels er op de locatie gelden, staat weergegeven op het bordje aan de paal. Hier vind je ook een overzichtskaart voor België en Nederland.

Duitsland

Zoals gezegd is de situatie in Duitsland zeer onoverzichtelijk. Als je gewoon bivakkeert (dus zonder tent overnacht) overtreed je in principe geen wetten. Toch moet je je vooraf informeren over de precieze regelgeving in de deelstaat waar je naartoe gaat. In ons blogbericht over wildkamperen in Duitsland vind je hierover meer informatie.

Frankrijk

Wildcampen in Europa
Een droom…

De situatie in Frankrijk is net zo verwarrend als in Duitsland. In principe is wildkamperen hier verboden. Zeker in toeristische agglomeraties en aan de kust wordt hierop streng gecontroleerd. Hoge geldboetes zijn er geen uitzondering. Er zijn echter ook gemeentes die bepaalde zones hebben vrijgegeven voor het wildkamperen.

Dit wordt aangegeven door borden met het opschrift “Camping reglementé – s’adresser à la mairie”. Je moet dus contact opnemen met de gemeente voor meer informatie over het wildkamperen. Je krijgt dan meestal een lijst of een kleine plattegrond met informatie over waar je voor een nacht je tent mag opzetten. In de nationale parken is de situatie anders. Daar is kamperen, net als in Duitsland, absoluut verboden. Maar dit geldt niet voor het bivakkeren. In de periode van 19-9 uur is het toegestaan om te bivakkeren op voldoende afstand van de uitgang van het nationaal park (minstens een uur te voet). Aan de ingangen van het nationaal park vind je normaal gezien ook een lijst met informatie over het bivakkeren.

Oostenrijk

In Oostenrijk is het wildkamperen van deelstaat tot deelstaat anders geregeld en kunnen in theorie extreem hoge geldboetes worden uitgeschreven. Ook de inbeslagname van de tent is theoretisch mogelijk. Daarom is het belangrijk om de plaatselijke regels te kennen. In principe geldt het volgende: in bosgebieden mag nooit ofte nimmer worden gekampeerd. Ook op privégronden mag je niet overnachten zonder de toestemming van de eigenaar.

Met name in de alpiene woestenij boven de boomgrens gelden er hierop uitzonderingen. In sommige deelstaten, zoals Burgenland, mogen kleine groepen tot drie dagen kamperen in het wild, maar in andere deelstaten, zoals Neder-Oostenrijk, is het strikt verboden om een tent op te zetten buiten de aangeduide campings. Nog een opmerking hierbij: een ongeplande noodbivak (bijvoorbeeld bij verwonding of slecht weer) wordt overal getolereerd, maar opzettelijk bivakkeren kan net als kamperen worden bestraft met hoge boetes. Een gedetailleerd overzicht met informatie over waar, hoe en wat vind je op de pagina van de Oostenrijkse Alpenvereniging.

Zwitserland

Ook in Zwitserland is het wildkamperen niet uniform geregeld en verschillen de beperkingen van kanton tot kanton. In enkele gebieden gelden bovendien toegangsverboden of strengere natuurbeschermingswetten, die het kamperen automatisch uitsluiten. In het algemeen kan gesteld worden dat kamperen en bivakkeren minder problematisch wordt naarmate je hoger gaat. Een ruwe inschatting is in dit opzicht mogelijk op basis van de volgende vuistregels:

  • In deze natuurgebieden is kamperen en bivakkeren algemeen verboden: Zwitsers Nationaal Park, federale jachtverbodgebieden (wildreservaten), diverse natuurreservaten, rustgebieden voor wild (tijdens de beschermingsperiode).
  • Deze gebieden moeten worden vermeden: bossen, riviervlaktes en drasland.
  • In deze gebieden is speciale aandacht nodig: in de buurt van berghutten (overeenkomst met de eigenaar noodzakelijk), in de buurt van klimgebieden (let op de broedtijd van vogels die op rotsen broeden).
  • Hier wordt geen bezwaar gemaakt tegen wildkamperen: boven de boomgrens, alpenweiden, rotsachtig terrein.

Belangrijke informatie over wildkamperen in Zwitserland en het juiste gedrag is ook te vinden op de website van de Zwitserse Alpenclub.

Opgelet bij het kiezen van een locatie – wildkamperen verboden

Wildcampen in Europa
Mooie plek voor een tent. Maar is het ook toegestaan om hier te overnachten?

Op veel plaatsen in Europa is er een principieel verbod op wildkamperen. In sommige landen worden alleen in kuststreken en toeristische regio’s boetes uitgeschreven, in andere landen wordt strenger gecontroleerd. In het algemeen kan worden gesteld dat in de meeste landen kamperen e.d. buiten de aangewezen campings niet is toegestaan.

Een bijzonderheid is daarbij privégrond, dus bijvoorbeeld de weide van een boer. In veel landen is het daar wel toegestaan om in overleg met de eigenaar te kamperen. Een kleine tip: een paar woorden in de lokale taal of een goede fles wijn als cadeau kunnen hier wonderen doen. Als de boer zelf producten verkoopt, is het vaak handig om er wat melk, eieren, fruit e.d. te kopen. Bovendien help je de boer er ook mee. Zo is in veel gevallen het ijs snel gebroken en heb je bovendien iets lekkers te eten. Hier volgen nog twee voorbeelden van hoe met de verboden wordt omgegaan.

Italië

In Italië is wildkamperen en bivakkeren ten strengste verboden en staan er fikse boetes tegenover. Vooral in toeristische gebieden en aan de kust wordt streng gecontroleerd. Wie er zijn tent opzet of bivakkeert, kan op boetes rekenen die vaak overeenkomen met de prijs van een luxueuze hotelkamer. Op het platteland wordt er wat losser met deze regeling omgegaan, maar dat betekent niet dat het daar niet ook verboden is. Maar als je een paar woorden Italiaans spreekt en wat geld over hebt voor een goede fles wijn, kan je gewoon eens bij een boer horen. Daar is de kans groot dat je een positief antwoord krijgt en legaal kunt kamperen.

Polen

Ook hier is wildkamperen per wet verboden en kunnen boetes worden uitgeschreven van omgerekend maximaal 150 euro. Vooral in nationale parken wordt dit verbod zeer serieus genomen en worden er regelmatig controles uitgevoerd. Buiten deze gebieden ziet het er een beetje anders uit. Daar is het wildkamperen weliswaar ook per wet verboden, maar in de praktijk wordt er op veel plaatsen niet echt strikt mee omgegaan. Als je maar voor één nacht ergens in de wildernis wilt kamperen, zorgt dat eigenlijk zelden voor problemen.

Ook onder de lokale bevolking is wildkamperen wijdverbreid. Als je op veilig wilt spelen kan je natuurlijk contact opnemen met de eigenaar van een grond en om toestemming vragen. Vooral buiten de toeristische gebieden zijn de boeren meestal erg behulpzaam.

Conclusie

Het is nog steeds mogelijk om ergens in de Europese natuur te overnachten. Over waar „ergens” dan precies is, moet je je wel voor je vertrek goed informeren. In sommige gevallen is de feitelijke juridische situatie zeer ondoorzichtig. Dit blogbericht is dus zeker niet volledig. Wat ons interesseert, is wat jouw ervaring met wildkamperen in Europa is. Heb je misschien nog iets toe te voegen? Laat het dan gewoon even weten in een reactie op dit bericht.

Deel dit bericht met andere bergvrienden

Share on facebook
Share on whatsapp
Share on pinterest
Share on twitter

Ontdek de relevante producten in de Bergfreunde Shop

Bergvriendin Lisa

Bergvriendin Lisa

Ik heb niet voor bergsport gekozen, bergsport heeft voor mij gekozen. Eind jaren 80 leerden mijn ouders me skiën en eind jaren 90 heb ik in een club leren klimmen. Sinds mijn jeugd behoren daarnaast skitochten en alpiene tochten tot mijn vaste bergsportactiviteiten.

Nog geen reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Dit zou je ook kunnen interesseren

Vorige
Volgende

Ontdek de relevante producten in de Bergfreunde Shop

Dit zou je ook kunnen interesseren

Bergvriendin Franzi

Frag die Bergfreunde

Wir sind Mo. – Fr. 10:00 – 17:00 Uhr für Dich da!

Bergvriendin Franzi

Vraag het aan de bergvrienden

Van ma-vr 10:00-17:00 uur staan we voor je klaar!